متاسفانه تا کنون از سوی محققان و باستان شناسان،مورخان و پژوهشگران به تاریخ این سرزمین تحقیق برجسته و درخورشایسته ای در خصوص تعداد نقش برجسته های دیواری-صخره ای در سراسر کشور صورت نگرفته است اما در این بین آنچه که مشهود است از هزاران نقش برجسته در کشور ما کمتراز دهها نقش برجسته نتوانسته اند سلامتی و استواری خود را حفظ کتنند با همه این گفته ها این نسنگنگاره ها جاذبه آفرین ترینآثاری هستند که مورد توجه سیاحان و گردشگران دنیا محسوب می گردند.اما این سرمایه های تاریخی به سهولت در ایران از بین می روند.شاید یکی از زیباترین نقش برجسته های ایران درتنگ بُتا و تنگ سنان درچهارمحال بختیاری باشد.این سنگ نگاره ها بر سینه کوه کنده کاری شده اند که با در نظر گرفتن نوع پوشش و آرایش موی سر این سنگ نگاره ها می توان گفت که همزمان با دورۀ اشکانیان و مربوط به الیمائیدها (حکومت محلی همزمان با اشکانیان که اندیکا جزئی از قلمرو آنها محسوب می شده) هستند.
در این تنگ دوازده نقش انسان در دو مجلس طراحی شده دیده می شود، نقش های سمت راست مشتمل بر سه نفر با قامتی کوتاهتر از بقیه افراد هستند در حالی که دست چپ بر روی دوش نفر کناری قرار دارد. سایر افراد نیز به همینگونه دیده می شوند. دو نفر تاج مانندی بر سر داردند که آنها را از دیگر افراد متمایز می نماید به نظر می رسد که ملکه و همسر شاه باشند همچنین سایر افراد شاید از درباریان باشند و تن پوش همگان مانند اشکانیان چین داراست اینگونه برداشت می شود که همگی آنان در حال انجام مراسم مذهبی هستند.
انواع بردگوری (استودان): ایرانیان دوران باستان به دلیل اعتقاد داشتن به قداست خاک که یکی از عناصر چهارگانه خلقت می باشد، پاک بودن آن را ضروری می دانستند لذا از تماس اجساد مردگان با خاک به شدت پرهیز می کردند به همین منظور مردگان خود را در هوای آزاد قرار می دادند تا گوشت آنها طعمه جانوران و پرندگان شود و بعد از مدتی که تنها استخوانهای مرده باقی می ماند آنها را درون استودان ها قرار می دادند این استودانها در دل کوه و یا در دل سنگهائی که به صورت مجزا در جاههای مختلف پراکنده بودند کنده می شده اند بعضی از این بردگوریها (استودانها) در جاهای دیگر به همراه نقش برجسته هستند.این اثر دارای 12 نقش برجسته با پیکره های انسانی است که قاچاقچیان 2 پیکره مهم آن را در منتهای علیه آثار را با پتک به طمع وجود اشیاء قیمتی در زیر نقش برجسته ها خرد کرده اند. این اثر منحصر به فرد در اندیکا قرار دارد و دارای پنج کتبیه به خط ایلیمایی با مضمون ستایش و نیایش رب النوع ها و نفرین به معترضان است.تنگ مذکور از متفاوت ترین نقش برجسته های خوزستان محسوب می شه، که با در نظر گرفتن نوع پوشش و آرایش موی سر این سنگ نگاره ها می توان گفت که همزمان با دوره اشکانیان و مربوط به الیمائیدها (حکومت محلی همزمان با اشکانیان که اندیکا جزئی از قلمرو آنها محسوب می شده) هستند. تنگ بُتا در سال ۱۳۸۹ به شماره ۲۵۹۸۹ در فهرست آثار ملی کشور به عنوان یکی از ۳۸ اثر تاریخی این شهرستان ثبت شده و شامل دو بخش است. یک تابلو که نقش یک نفر بر آن حجاری شده و در تابلو دیگر ۱۲ نقش برجسته دیگر وجود دارد. در این نقش برجسته ۱۲ نفری ۹ نفر هم قد و در بخش دیگر سه نفر قامت کوتاه تری دارند. در میانه نقش این ۱۲ انسان، کتیبه، گرز و پایه آتش دان دیده می شو

تنگ بتا خوزستان

منبع : گنجه و گنجینهتنگ بتا(bota) در قاب گنجه وگنجینه
برچسب ها : برجسته ,اشکانیان ,افراد ,همزمان ,محسوب ,کشور ,آنها محسوب ,قرار دارد ,سایر افراد ,قلمرو آنها ,اندیکا جزئی